آخرین ویرایش در بهمن 14, 1404 توسط رضا اسد زاده
یک پژوهش جدید انقلابی نشان میدهد که معکوس کردن پیشدیابت و بازگرداندن قند خون به محدوده طبیعی، میتواند خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی را تا ۵۸ درصد کاهش دهد. این یافتهها که از تجزیه و تحلیل دادههای هزاران بیمار به دست آمده، بر اهمیت کنترل قند خون حتی در مراحل اولیه اختلال متابولیک تأکید میکند.
مطالعه گسترده: بهبود پیشدیابت کلید محافظت ماندگار از قلب است
تحقیقات انجام شده توسط تیمی از دانشمندان به سرپرستی دکتر «آندریاس بیرکنفلد» از کالج کینگ لندن، دادههای بیش از ۲۹۰۰ شرکتکننده در دو آزمایش بزرگ پیشگیری از دیابت در ایالات متحده و چین را بررسی کرده است. نتایج حاکی از آن است که معکوس کردن پیشدیابت نه تنها از ابتلا به دیابت نوع ۲ جلوگیری میکند، بلکه محافظتی قوی و بلندمدت در برابر عوارض قلبی-عروقی ایجاد مینماید.
نکته قابل توجه این است که این اثر محافظتی دههها پس از طبیعی شدن سطح قند خون ادامه دارد. این یافته، پارادایم رایج در مدیریت پیشدیابت را به چالش کشیده و نشان میدهد تمرکز صرف بر تغییرات سبک زندگی بدون بازگشت قند خون به حالت طبیعی، ممکن است برای محافظت از قلب کافی نباشد.
پیشدیابت چیست و چرا تهدیدی خاموش محسوب میشود؟
پیشدیابت وضعیتی است که در آن سطح قند خون فرد بالاتر از حد طبیعی است، اما هنوز به آستانه تشخیص دیابت نوع ۲ نرسیده است. میلیونها نفر در سراسر جهان در این مرحله «خاموش» به سر میبرند، در حالی که آسیبهای متابولیک به تدریج در حال رخ دادن است. این مطالعه تأیید میکند که معکوس کردن پیشدیابت در این مرحله، پنجره طلایی برای پیشگیری از آسیبهای جبرانناپذیر به عروق خونی و قلب است.
دکتر بیرکنفلد در این باره توضیح میدهد: «سالها به افراد توصیه میشد که کاهش وزن، ورزش و رژیم غذایی سالم را برای محافظت از قلب خود در پیش گیرند. اگرچه این اقدامات ارزشمند هستند، اما شواهد قانعکنندهای نشان نمیداد که این تغییرات به تنهایی میتوانند حملات قلبی یا مرگومیر را در افراد مبتلا به پیشدیابت کاهش دهند. آنچه واقعاً تعیینکننده است، معکوس کردن پیشدیابت و بازگرداندن قند خون به محدوده طبیعی است.»
آمارهای تأملبرانگیز: کاهش ۵۸ درصدی مرگ قلبی با کنترل قند خون
یافتههای این پژوهش که در مجلات معتبر بینالمللی منتشر شده، اعداد قابل توجهی را نشان میدهد:
- کاهش ۵۸ درصدی خطر مرگ ناشی از بیماری قلبی یا بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی
- کاهش ۴۲ درصدی خطر حوادث عمده قلبی-عروقی مانند حمله قلبی و سکته مغزی
- تداوم اثر محافظتی برای بیش از یک دهه پس از طبیعی شدن قند خون
این ارقام، معکوس کردن پیشدیابت را به عنوان یکی از مؤثرترین مداخلات پیشگیرانه در پزشکی مدرن معرفی میکند. به گفته محققان، این اقدام میتواند در کنار کاهش فشار خون، کاهش کلسترول و ترک سیگار، به عنوان «ستون چهارم» پیشگیری اولیه از بیماریهای قلبی قرار گیرد.
راهکارهای عملی برای بازگرداندن قند خون به حالت طبیعی
اگرچه این مطالعه بر نتیجه نهایی—یعنی طبیعی شدن سطح قند خون—تأکید دارد، اما مسیر دستیابی به این هدف معمولاً از طریق مداخلات سبک زندگی میگذرد. کارشناسان تاکید میکنند که معکوس کردن پیشدیابت نیازمند رویکردی دو مرحلهای است:
- تشخیص به موقع: انجام آزمایشهای غربالگری منظم، به ویژه برای افراد دارای سابقه خانوادگی، اضافه وزن یا سبک زندگی کمتحرک.
- مداخله مؤثر: پیروی از برنامههای ساختاریافته که شامل رژیم غذایی با شاخص گلیسمی پایین، فعالیت بدنی منظم و در برخی موارد دارودرمانی تحت نظارت پزشک است.
نکته کلیدی این است که موفقیت تنها با «تغییر» سبک زندگی اندازهگیری نمیشود، بلکه با «نتیجه» آن—یعنی بازگشت پایدار قند خون به محدوده طبیعی—سنجیده میشود.
چشمانداز آینده: بازتعریف استانداردهای مراقبت از پیشدیابت
این یافتهها میتواند استانداردهای مراقبت از بیماران مبتلا به پیشدیابت را در سراسر جهان تغییر دهد. به جای تمرکز صرف بر توصیههای کلی تغییر سبک زندگی، نظامهای سلامت ممکن است به سمت برنامههای نظارت دقیقتر و هدفمحور حرکت کنند که موفقیت خود را با معیار عینی معکوس کردن پیشدیابت میسنجند.
برای عموم مردم، این پژوهش پیام واضحی دارد: پیشدیابت تنها یک «هشدار» نیست، بلکه فرصتی طلایی برای اقدام قاطع است. با تشخیص به موقع و تعهد به بازگرداندن قند خون به حالت طبیعی، میتوان از بار سنگین بیماریهای قلبی-عروقی به میزان قابل توجهی کاست و سلامت بلندمدت را تضمین نمود.
رضا اسد زاده هستم فوق لیسانس علوم انسانی و با بیش از 8 سال سابقه خبرنگاری .
