کشتار غیرمجاز دام در کرمانشاه، زنگ خطری جدی برای سلامت عمومی و اقتصاد منطقه به صدا درآورد
آخرین ویرایش در بهمن 29, 1404 توسط رضا اسد زاده
کرمانشاه، به عنوان یکی از کلانشهرهای غرب کشور، با چالشی جدی در حوزه سلامت عمومی مواجه شده است. پدیده کشتار غیرمجاز دام در معابر و نقاط شهری، نه تنها به تهدیدی مستقیم برای بهداشت و سلامت شهروندان تبدیل شده، بلکه با پیامدهای گسترده زیستمحیطی و اقتصادی نیز همراه است. این معضل که از ضعف نظارت و سودجویی افراد ناشی میشود، نیازمند ورود قاطع و همهجانبه دستگاههای متولی برای حفظ سلامت عمومی و امنیت غذایی استان است. فعالیت این مراکز غیرقانونی، زنجیره تامین گوشت سالم و بهداشتی را مختل کرده و نگرانیهای جدی را در میان کارشناسان و مسئولان برانگیخته است.
خطرات بهداشتی کشتار غیرمجاز دام؛ تهدیدی برای سلامت شهروندان
کشتار غیرمجاز دام در محیطهای فاقد استاندارد بهداشتی، دروازهای برای شیوع بیماریهای مشترک بین انسان و دام (زئونوز) محسوب میشود. کارشناسان بهداشت و دامپزشکی بارها هشدار دادهاند که عدم رعایت اصول بهداشتی در ذبح، نگهداری و عرضه گوشت، میتواند منجر به انتقال بیماریهای خطرناکی چون تب کریمه کنگو، تب مالت، سالمونلا و کیست هیداتیک به انسان شود. این بیماریها گاهی دارای دوره نهفتگی طولانی بوده و تشخیص و درمان آنها پرهزینه و طاقتفرساست. به عنوان مثال، تب مالت میتواند سلامت فرد را برای مدت طولانی تحت تأثیر قرار دهد و هزینههای درمانی سنگینی را تحمیل کند. همچنین، عدم وجود سیستمهای خنککننده مناسب و رعایت زنجیره سرد برای نگهداری گوشت، خطر رشد سریع باکتریها و فساد گوشت را به شدت افزایش داده که مصرف آن میتواند موجب مسمومیتهای غذایی شدید، مشکلات گوارشی و حتی بیماریهای حاد در شهروندان شود. گوشتهای عرضه شده در این بازار غیررسمی، هیچ تضمینی برای سلامت و رعایت استانداردهای بهداشتی ندارند.
پیامدهای زیستمحیطی و اقتصادی: از آلودگی تا اخلال در بازار کشتار دام
علاوه بر تهدید مستقیم سلامت عمومی، کشتار غیرمجاز دام پیامدهای مخرب زیستمحیطی و اقتصادی گستردهای دارد. رهاسازی ضایعات دام مانند خون و احشاء در معابر شهری، علاوه بر ایجاد بوی نامطبوع و آلودگی بصری، به محل تجمع حشرات موذی، جوندگان و حیوانات ولگرد تبدیل میشود که خود عامل انتقال بیماریهای مختلف هستند. این معضل نه تنها کیفیت زندگی شهری را کاهش میدهد، بلکه میتواند به منابع آب و خاک نیز آسیب برساند و یک بحران زیستمحیطی جدی ایجاد کند.
از منظر اقتصادی، عرضه گوشتهای ذبح شده در خارج از کشتارگاههای مجاز، با قیمتهایی پایینتر از نرخ رسمی بازار، انگیزهای برای مصرفکنندگان و حتی برخی فروشندگان سودجو ایجاد میکند. این اختلاف قیمت، که ناشی از عدم پرداخت هزینههای نظارت بهداشتی و قانونی است، به چرخه معیوب بازار دامن زده و کسبوکارهای رسمی و قانونی حوزه دام و قصابیها را با مشکلات جدی مواجه میکند. فعالان این صنف در کرمانشاه تأکید دارند که کاهش مشتریان و فشار رقابتی ناعادلانه، بقای آنها را به خطر انداخته و میتواند در بلندمدت منجر به ورشکستگی و بیکاری شود. این چرخه غیرقانونی، اقتصاد رسمی عرضه گوشت و محصولات دامی در استان را نیز مختل میکند.
چالشهای نظارتی و لزوم همکاریهای بینبخشی برای کنترل کشتار غیرمجاز دام
مقابله با پدیده کشتار غیرمجاز دام نیازمند تلاشی فراتر از یک نهاد است. مدیرکل دامپزشکی استان کرمانشاه، با تأکید بر نقش محوری دامپزشکی به عنوان حلقه اتصال سلامت انسان، حیوان و محیط زیست، خواستار همکاری تنگاتنگ دستگاههایی نظیر شهرداری، نیروی انتظامی، دانشگاه علوم پزشکی و دستگاه قضایی شده است. اگرچه اکیپهای دامپزشکی به طور مستمر با تخلفات برخورد و لاشههای غیرمجاز را جمعآوری میکنند و پرونده تشکیل میشود، اما به گفته مسئولان، نبود احکام بازدارنده کافی، موجب تکرار این تخلفات میشود. این وضعیت نشاندهنده نیاز به بازنگری و تقویت قوانین و مقررات موجود برای ایجاد بازدارندگی مؤثرتر است.
بهبود هماهنگی بین نهادها برای کنترل ورود غیرقانونی دام به شهر، نظارت بر فعالیت مراکز فاقد مجوز و برخورد قاطع با متخلفان، از گامهای اساسی در این راستا محسوب میشود. پدیده کشتار غیرمجاز فقط یک تخلف بهداشتی نیست، بلکه شامل ابعاد متعدد از جمله فعالیت مراکز فاقد مجوز و تهدید بهداشت محیط نیز میشود که نیازمند یک رویکرد جامع و چندبخشی است.
نقش شهروندان در مقابله با کشتار غیرمجاز دام و حفظ سلامت عمومی
آگاهی و مشارکت فعال شهروندان، حلقه مفقوده در زنجیره مقابله با کشتار غیرمجاز دام است. با وجود اطلاعرسانیها، کماکان برخی از مردم به دلیل اختلاف قیمت، به خرید گوشت از مراکز غیرمجاز روی میآورند. این در حالی است که مدیرکل دامپزشکی استان کرمانشاه هشدار داده است که آسیبهای جسمی و روانی ناشی از مصرف گوشت ناسالم، بسیار بالاتر از صرفهجویی ظاهری در هزینه خرید آن است و بیماریها ممکن است ماهها یا حتی یک سال پس از مصرف ظاهر شوند.
شهروندان میتوانند با رعایت نکات زیر، نقش مهمی در تضمین سلامت عمومی ایفا کنند:
خودداری قاطع از خرید گوشت فاقد مهر تأیید دامپزشکی، تاریخ کشتار و فاکتور معتبر از مراکز مجاز و قصابیهای دارای پروانه بهداشتی.
گزارش موارد مشاهده شده از کشتار یا عرضه گوشت غیرمجاز به مراجع ذیصلاح نظیر دامپزشکی، شهرداری و نیروی انتظامی.
این اقدامات نه تنها به قطع زنجیره عرضه و تقاضای غیرمجاز کمک میکند، بلکه باعث افزایش امنیت غذایی خانواده و جامعه میشود و به تضمین کیفیت محصولات دامی در بازار رسمی کمک شایانی خواهد کرد.
راهکارهای پیشگیرانه و تضمین امنیت غذایی با مهار کشتار غیرمجاز دام
برای مهار کامل پدیده کشتار غیرمجاز دام در کرمانشاه و تضمین سلامت عمومی، راهکارهای چندوجهی و فوری ضروری است:
- تشدید نظارت و کنترل: افزایش بازرسیهای سرزده و مستمر بر مراکز عرضه و ذبح دام، به ویژه در مناطق حاشیه شهر، و مقابله قاطع با متخلفان.
- حمایت از کشتارگاههای مجاز و قصابیهای رسمی: ارائه تسهیلات و حمایتهای دولتی برای کاهش هزینههای عملیاتی و فراهم آوردن امکان عرضه گوشت سالم با قیمت منطقی و متعادل، برای رقابت با بازار غیرمجاز.
- فرهنگسازی و اطلاعرسانی: برگزاری کمپینهای آموزشی گسترده برای آگاهیبخشی به مردم در خصوص خطرات بهداشتی و حقوقی خرید گوشت غیرمجاز و ترویج فرهنگ مصرف گوشت دارای تأییدیه.
- تقویت قوانین بازدارنده: بازنگری در قوانین مربوط به تخلفات بهداشتی و قضایی، با هدف افزایش جریمهها و احکام بازدارنده برای متخلفان به منظور جلوگیری از تکرار جرم.
همچنین، برنامههای پیشگیرانه دامپزشکی نظیر واکسیناسیون گسترده دامها علیه بیماریهایی مانند تب مالت (که از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۵۱۵ هزار رأس دام سبک و ۸۴ هزار رأس دام سنگین در کرمانشاه واکسینه شدهاند) و پایش دورهای دامداریهای صنعتی و کنترل بهداشتی شیر تولیدی، از اقدامات حیاتی برای کاهش شیوع بیماریهای مشترک است. این اقدامات، در کنار یک رویکرد جامع و مشارکتی از سوی دستگاههای اجرایی، قوانین بازدارنده و مشارکت آگاهانه مردم، میتواند به امنیت غذایی پایدار در استان کرمانشاه منجر شود و سلامت شهروندان را به صورت مستمر تضمین کند.
مطالب مرتبط
- بازگرداندن قند خون به سطح طبیعی خطر بیماری قلبی را تا ۵۸ درصد کاهش میدهد
- سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس: بحران کمبود داروهای حیاتی و درمان اعتیاد کشور را تهدید میکند
- سقط جنین؛ خطری پنهان برای سلامت مادر و آینده جمعیت کشور
- پلیس درباره مخدر صنعتی کمیکال هشدار داد
رضا اسد زاده هستم فوق لیسانس علوم انسانی و با بیش از 8 سال سابقه خبرنگاری .
