آینده بازار مرغ روشن است؛ مسئولان از تامین کافی برای رمضان و نوروز خبر میدهند، اما چالش اصلی در نظام توزیع و قیمتگذاری است
آخرین ویرایش در دی 14, 1404 توسط رضا اسد زاده
برآوردهای جدید از وضعیت بازار کالاهای اساسی حاکی از آن است که ذخایر و تولید مرغ کشور برای تامین نیاز مصرفکنندگان در ایام پرتقاضای ماه رمضان و نوروز به میزان کافی خواهد بود. این خبر در حالی منتشر میشود که همواره در آستانه این مناسبتها، نگرانیهایی در مورد کمبود یا افزایش بیرویه قیمت مرغ در بازار وجود دارد.
تامین مرغ: اطمینان از عرضه، نگرانی از گرانی
ارسلان قاسمی، عضو کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، با تاکید بر اینکه تولیدکنندگان در سختترین شرایط نیز امنیت غذایی کشور را اولویت خود میدانند و به فعالیت خود ادامه میدهند، اظهار داشت: "در حال حاضر هیچ کمبودی در عرضه مرغ در بازار مشاهده نمیشود. برآوردها نیز نشان میدهد که در ایام ماه رمضان و نوروز پیش رو، نه تنها با مشکل تولید یا تامین مرغ مواجه نخواهیم بود، بلکه نیازی به واردات اضطراری نیز نخواهیم داشت."
با این وجود، وی به یک نکته کلیدی اشاره کرد: "تنها مشکلی که در حال حاضر با آن دست و پنجه نرم میکنیم، گرانی و گرانفروشی است." این گفته به روشنی نشان میدهد که چالش اصلی نه در بخش تولید، بلکه در حلقههای بعدی زنجیره تامین، یعنی توزیع و قیمتگذاری، نهفته است.
گرانی مرغ در بازار: ریشه مشکلات کجاست؟
مسئله گرانی مرغ، حتی در شرایطی که عرضه به اندازه کافی وجود دارد، به یک دغدغه تکراری برای مصرفکنندگان تبدیل شده است. این وضعیت معمولاً به عوامل مختلفی در ساختار اقتصادی و نظارتی بازمیگردد که میتوانند شامل موارد زیر باشند:
نقش واسطهها: حضور بیش از حد واسطهها در زنجیره تامین، هر یک با افزودن سهم سود خود، میتواند منجر به افزایش غیرمنطقی قیمت نهایی برای مصرفکننده شود.
نظارت ناکافی: ضعف در سیستمهای نظارتی و بازرسی، فرصت را برای سودجویی و گرانفروشی فراهم میآورد، بهویژه در ایام اوج تقاضا.
هزینههای سربار تولید و توزیع: با وجود تاکید بر سختی شرایط تولید، ممکن است بخشی از این گرانی به افزایش هزینههای تولید (غیر از نهادههای یارانهای) و هزینههای حملونقل و نگهداری نیز مربوط باشد که به صورت پلکانی به مصرفکننده منتقل میشود.
ارز ترجیحی و قیمت مرغ: سود چه کسی به جیب میرود؟
یکی از مهمترین بخشهای تحلیل عضو کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، به موضوع تخصیص ارز ترجیحی برای واردات نهادههای دامی بازمیگردد. قاسمی صراحتاً بیان کرد که تخصیص این نوع ارز، در عمل تاثیر مثبتی بر سفره خانوارها و قیمت مرغ برای مردم نداشته است.
وی در این باره افزود: "سود حاصل از ارز ترجیحی به جیب عدهای خاص میرود و نتیجه این حمایت در قیمت نهایی محصولات پروتئینی مانند مرغ و گوشت در بازار مصرف، طی دو تا سه سال اخیر، مشاهده نشده است." این انتقاد به ساختار فعلی تخصیص یارانه، اشاره به رانتخواری و عدم شفافیت در این سیستم دارد که به جای حمایت از مصرفکننده یا تولیدکننده واقعی، به سود دلالان و واردکنندگان خاص تمام میشود.
پیشنهاد راهبردی برای ثبات بازار مرغ
با توجه به چالشهای مطرح شده، ارسلان قاسمی راهحل مشخصی را برای تنظیم بازار مرغ و بهبود وضعیت قیمتها پیشنهاد کرد:
حذف ارز ترجیحی از حلقه اول واردات و تخصیص مستقیم به تولیدکنندگان یا مردم: به عقیده وی، این اقدام میتواند از ایجاد رانت جلوگیری کرده و اطمینان حاصل کند که حمایتهای دولتی به دست مصرفکننده واقعی یا تولیدکننده اصلی میرسد.
اصلاح اساسی نظام توزیع: دولت علاوه بر تامین نهادهها، باید بر روی اصلاح سیستم توزیع متمرکز شود تا مشکلات مربوط به گرانفروشی و واسطهگری به حداقل برسد.
این پیشنهادات، رویکردی تحلیلی به ریشههای اصلی نوسانات قیمت مرغ در بازار ارائه میدهند و بر لزوم بازنگری در سیاستهای حمایتی و نظارتی برای دستیابی به ثبات واقعی در بازار تاکید میکنند. اجرای صحیح این راهکارها میتواند در نهایت به نفع مصرفکنندگان و تولیدکنندگان واقعی باشد و از تکرار نگرانیها در ایام خاص جلوگیری کند.
مطالب مرتبط
- ادعای جنجالی ترامپ: نیکلاس مادورو و همسرش در عملیات آمریکا بازداشت و از ونزوئلا خارج شدهاند
- طوفان شب گذشته مشهد، برق محدوده آزادی تا استقلال را به دلیل سقوط درخت قطع کرد
- سامانههای پدافند هوایی روسیه بیست و یک پهپاد اوکراینی را در مرزهای جنوبی منهدم کرد
- ادعای جنجالی ترامپ: نیکلاس مادورو و همسرش در عملیات آمریکا بازداشت و از ونزوئلا خارج شدهاند
رضا اسد زاده هستم فوق لیسانس علوم انسانی و با بیش از 8 سال سابقه خبرنگاری .
