مجله خبری صبح آنلاین

جدیدترین اخبار ایران و جهان

اخبار اقتصادی

میدان نفتی آب‌تیمور به یک شرکت ایرانی سپرده می‌شود؛ رقابت پاسارگاد و پتروایران برای توسعه مخزن راهبردی

آخرین ویرایش در جولای 13, 2026 توسط رضا اسد زاده

رقابت برای سرمایه‌گذاری در طرح توسعه میدان نفتی آب‌تیمور با حذف شرکت ترکی‌ای فاقد سابقه فنی، به دو شرکت ایرانی معتبر محدود شد و به نظر می‌رسد توسعه این میدان مهم به یک پیمانکار داخلی سپرده خواهد شد.

میدان نفتی آب‌تیمور؛ مخزنی پیچیده در جنوب غرب اهواز

میدان نفتی آب‌تیمور که در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی اهواز و میان دو میدان مهم منصوری و سوسنگرد واقع شده، یکی از میادین قدیمی اما راهبردی ایران به شمار می‌رود. این میدان که در سال ۱۳۴۰ کشف و از سال ۱۳۷۰ بهره‌برداری از آن آغاز شد، دارای ساختاری تاقدیسی با مخزن بنگستانی پیچیده و شکاف‌دار است. بر اساس برآوردهای اولیه، حداقل نفت درجای این میدان ۱۵ میلیارد بشکه تخمین زده شده و ظرفیت تولید کنونی آن حدود ۴۵ تا ۶۰ هزار بشکه در روز است که از طریق ۵۰ حلقه چاه از مخازن ایلام و سروک استحصال می‌شود.

پیچیدگی‌های زمین‌شناسی این میدان، به‌ویژه ساختار شکاف‌دار مخزن و کاهش فشار طبیعی، آن را به یکی از چالش‌برانگیزترین پروژه‌های توسعه‌ای در صنعت نفت کشور تبدیل کرده است. مطالعات پیشین نشان داده که برای افزایش ضریب بازیافت و تثبیت تولید، نیاز به فناوری‌های پیشرفته ازدیاد برداشت (EOR) و سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی وجود دارد.

حذف شرکت ترکی از رقابت توسعه میدان

بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، سه شرکت «نفت و گاز پاسارگاد»، «شرکت توسعه پتروایران» و یک شرکت ترکی با نام تجاری «VEO» برای سرمایه‌گذاری در طرح توسعه و افزایش ضریب بازیافت میدان آب‌تیمور ابراز تمایل کرده و بسته‌های پیشنهادی خود را ارائه دادند. اما بررسی‌های اولیه نشان داد که شرکت ترکی اساساً هیچ رزومه عملیاتی قابل‌قبولی در حوزه بالادستی نفت و به‌ویژه میادین پیچیده شکاف‌دار ندارد.

این شرکت پیش‌تر صرفاً در پروژه‌های سطحی و غیرمرتبط با مهندسی مخزن فعال بوده و حتی یک پروژه موفق در زمینه ازدیاد برداشت یا توسعه میادین نفتی را در کارنامه خود ثبت نکرده است. همین خلأ بزرگ موجب شد تا این شرکت بدون ورود به فاز مذاکرات تجاری، در گام نخست غربالگری کنار گذاشته شود.

رقابت پاسارگاد و پتروایران برای سرمایه‌گذاری در آب‌تیمور

با حذف گزینه ترکی، اکنون شرکت «نفت و گاز پاسارگاد» و «شرکت توسعه پتروایران» دو رقیب اصلی برای امضای قرارداد توسعه آب‌تیمور محسوب می‌شوند. هر دو شرکت ایرانی سابقه قابل‌دفاعی در پروژه‌های نفتی دارند.

شرکت توسعه پتروایران به‌عنوان یکی از شرکت‌های تابعه پیشین شرکت ملی نفت ایران، تجربه گسترده‌ای در توسعه میادین نفتی و گازی دارد. این شرکت در پروژه‌های متعددی از جمله توسعه میدان نفتی سلمان، میدان فروزان، میدان جفیر و لایه‌های نفتی پارس جنوبی نقش داشته و به‌عنوان یک شرکت صاحب‌صلاحیت در حوزه اکتشاف و تولید مورد تأیید وزارت نفت قرار گرفته است. پتروایران همچنین در طرح نگهداشت و افزایش تولید میدان نفتی منصورآباد و مطالعات جامع میادین سروستان و سعادت‌آباد فعال بوده است.

شرکت نفت و گاز پاسارگاد نیز در حوزه بالادستی صنعت نفت فعالیت دارد. زیرمجموعه این شرکت، یعنی «نفت و گاز سپهر پاسارگاد»، در مهر ۱۴۰۲ بر مبنای قرارداد IPC و با اخذ مجوز از شرکت ملی نفت ایران تأسیس شده و مدیریت تولید، مهندسی تولید و نگهداشت میدان نفتی سپهر و جفیر را بر عهده دارد. این شرکت با راه‌اندازی مرکز مدیریت همزمان چاه، مخزن و تأسیسات سطح‌الارضی (WRFM)، به‌دنبال دیجیتالی‌سازی و بهینه‌سازی عملیات تولید در میادین تحت اختیار خود است.

چشم‌انداز توسعه میدان نفتی آب‌تیمور

با توجه به اینکه میدان آب‌تیمور از میادین تحت مدیریت شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب است و عملیات تولید آن توسط شرکت بهره‌برداری نفت و گاز کارون انجام می‌گیرد، انتخاب یک شرکت داخلی توانمند برای توسعه آن گامی در جهت خودکفایی صنعت نفت و کاهش وابستگی به شرکت‌های خارجی محسوب می‌شود.

پیش‌تر نیز مطالعاتی روی میدان آب‌تیمور و میدان مجاور آن یعنی منصوری انجام شده و بر اساس پروپوزال‌های ارائه‌شده، امکان افزایش تولید از ۵۰ هزار بشکه کنونی به ۱۵۰ تا ۴۵۰ هزار بشکه در روز وجود دارد. این امر نشان‌دهنده پتانسیل بالای این میدان برای جهش تولید در صورت اجرای موفق طرح توسعه است.

با توجه به پیچیدگی‌های فنی مخزن بنگستانی آب‌تیمور، انتظار می‌رود هر یک از دو شرکت ایرانی پیشنهاددهنده، برنامه دقیقی برای استفاده از فناوری‌های نوین ازدیاد برداشت و مدیریت یکپارچه مخزن ارائه دهند تا ضمن افزایش تولید، از افت فشار و کاهش بهره‌وری طبیعی این میدان قدیمی جلوگیری شود.

مجله خبری صبح آنلاین

LEAVE A RESPONSE

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *