آخرین ویرایش در ژوئن 3, 2025 توسط رضا اسد زاده

قدرت شگفت‌انگیز ستون فقرات: چگونه بدن می‌تواند با آسیب‌های دیسک سازگار شود

درد کمر، یکی از شایع‌ترین مشکلاتی است که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. از نشستن‌های طولانی پشت میز کار گرفته تا بلند کردن اجسام سنگین، همه ما به‌نوعی با این درد آشنا هستیم. اما چه می‌شود اگر بگوییم بدن ما، این ماشین پیچیده و شگفت‌انگیز، راه‌هایی برای سازگاری با آسیب‌های دیسک دارد که حتی نیازی به جراحی یا درمان‌های پیچیده ندارد؟ این ایده‌ای است که در مقاله‌ای جذاب با عنوان Adaptation to Neural Damage due to Discopathy throughout the History of Medicine مطرح شده است؛ مقاله‌ای که توسط کامران محلوجی و دکتر علی مظاهرینژاد نوشته شده و در مجله Traditional and Integrative Medicine به آدرس http://jtim.tums.ac.ir منتشر شده است. فرضیه اصلی این مقاله، که موضوع بحث امروز ماست، نگاهی نو به توانایی بدن انسان در مقابله با مشکلات دیسک و دردهای ناشی از آن دارد.

تصور کنید صبح از خواب بیدار می‌شوید و احساس می‌کنید کمرتان کمی گرفته است. شاید به خودتان بگویید که این فقط خستگی است و با کمی استراحت برطرف می‌شود. اما گاهی این درد به چیزی بیشتر از یک گرفتگی ساده تبدیل می‌شود؛ مثلاً به فتق دیسک یا تنگی کانال نخاعی. در چنین شرایطی، اغلب فکر می‌کنیم که باید سریعاً به سراغ پزشک برویم یا حتی خودمان را برای یک عمل جراحی آماده کنیم. اما کامران محلوجی و علی مظاهرینژاد در این مقاله به ما می‌گویند که شاید لازم نباشد این‌قدر نگران باشیم. آن‌ها معتقدند که ستون فقرات انسان، این ستون استوار بدن، قدرت شگفت‌انگیزی برای سازگاری با آسیب‌های عصبی ناشی از بیماری‌هایی مثل دیسکوپاتی دارد. این فرضیه می‌گوید که بدن ما می‌تواند بدون نیاز به مداخله مستقیم روی دیسک آسیب‌دیده، خودش را به گونه ای متفاوت از آنچه در نگاه اول به نظر می رسد ترمیم کند و علائم دردناک را کاهش دهد.

حالا بیایید کمی عمیق‌تر به این موضوع نگاه کنیم. فرضیه اصلی این مقاله بر سه مکانیسم کلیدی در سیستم عصبی تکیه دارد که به بدن اجازه می‌دهد با چنین آسیب‌هایی کنار بیاید. اول، چیزی به نام “جوانه‌زنی جانبی آکسون‌ها” وجود دارد. ساده بگوییم، وقتی یک رشته عصبی در ستون فقرات آسیب می‌بیند، رشته‌های عصبی سالم اطراف شروع به رشد می‌کنند و شاخه‌های جدیدی تولید می‌کنند. این شاخه‌ها مثل جاده‌های فرعی هستند که وقتی مسیر اصلی مسدود می‌شود، ترافیک را به راه‌های دیگر هدایت می‌کنند. این فرایند به بازسازی ارتباطات عصبی از دست‌رفته کمک می‌کند و باعث می‌شود اختلالات عصبی کمتری احساس کنیم. فکرش را بکنید: بدن ما خودش نقش یک مهندس راه‌سازی را بازی می‌کند، بدون اینکه ما حتی متوجه شویم!

مکانیسم دوم به “بازسازی دندریت‌ها” مربوط می‌شود. دندریت‌ها بخش‌هایی از سلول‌های عصبی هستند که سیگنال‌ها را دریافت می‌کنند. وقتی ما فعالیت‌های فیزیکی منظمی انجام می‌دهیم، مثل پیاده‌روی یا ورزش‌های سبک، این دندریت‌ها می‌توانند تغییر شکل دهند و ساختار جدیدی پیدا کنند. این تغییر مثل بازسازی یک پل قدیمی است که دیگر نمی‌تواند بار سنگین را تحمل کند. با این بازسازی، ارتباطات عصبی دوباره برقرار می‌شوند و بدن می‌تواند بهتر با آسیب‌های دیسک کنار بیاید. اینجاست که اهمیت تحرک و فعالیت روزمره مشخص می‌شود؛ چیزی که شاید خیلی از ما به آن بی‌توجه باشیم.

سومین مکانیسم، که شاید جذاب‌ترین بخش این فرضیه باشد، “پلاستیسیته نورونی” است. این اصطلاح به توانایی سیستم عصبی برای تغییر و انطباق با شرایط جدید اشاره دارد. به زبان ساده، بدن ما می‌تواند یاد بگیرد که چگونه با وجود آسیب، عملکردش را بهبود ببخشد. مثل این است که مغز و اعصاب ما به مرور زمان راه‌های جدیدی برای ارسال سیگنال‌ها پیدا می‌کنند، حتی اگر دیسک کمرمان هنوز تحت فشار باشد. این انعطاف‌پذیری عصبی به ما کمک می‌کند تا حرکاتمان را بهتر کنترل کنیم و حتی درد را کمتر احساس کنیم. این فرایند آن‌قدر شگفت‌انگیز است که گاهی به نظر می‌رسد بدن ما یک معجزه کوچک در درون خودش دارد.

شاید الان با خودتان فکر کنید که این همه حرف قشنگ، در عمل چه معنایی دارد؟ خب، اینجاست که مقاله کامران محلوجی و علی مظاهرینژاد یک فرضیه جالب را مطرح می‌کند: علائم بسیاری از بیماران مبتلا به فتق دیسک، بدون هیچ درمان خاصی، طی ۶ تا ۱۲ هفته بهبود می‌یابند. این عدد به ما نشان می‌دهد که بدن واقعاً می‌تواند با فشار دیسک یا حتی تنگی کانال نخاعی کنار بیاید و عملکرد طبیعی خودش را حفظ کند. البته، نویسندگان تأکید می‌کنند که این سازگاری در آسیب‌های شدید نخاعی محدودتر است. وقتی رشته‌های عصبی به‌طور جدی آسیب می‌بینند، ترمیم کامل آن‌ها کار سخت‌تری است و شاید به مداخلات پزشکی نیاز باشد. اما برای بسیاری از ما که با دردها و مشکلات معمولی‌تر دیسک مواجه هستیم، این یافته‌ها یک پیام امیدوارکننده دارد: بدن ما قوی‌تر از چیزی است که فکر می‌کنیم.

حالا بیایید لحظه‌ای تأمل کنیم. این فرضیه چه معنایی برای زندگی روزمره ما دارد؟ اگر ستون فقرات ما این‌قدر توانمند است، شاید بهتر باشد به جای اینکه سریع سراغ درمانهای مهاجمانه برویم، کمی به بدنمان اعتماد کنیم. شاید چند هفته پیاده‌روی منظم، چند حرکت کششی ساده، یا حتی فقط استراحت کافی بتواند به ستون فقراتمان فرصت بدهد تا خودش را ترمیم کند. این مقاله که در جلد ۱۰، شماره ۱، زمستان ۲۰۲۵ مجله Traditional and Integrative Medicine منتشر شده، به ما یادآوری می‌کند که گاهی بهترین درمان، صبر کردن و همراهی با طبیعت بدنمان است.

اما این موضوع فقط به بیمارها محدود نمی‌شود. برای پزشک‌ها و متخصصان سلامت هم این فرضیه می‌تواند یک تغییر دیدگاه ایجاد کند. اگر بدن واقعاً این توانایی را دارد که با آسیب‌های دیسک سازگار شود، شاید وقتش باشد که بیشتر روی روش‌های غیرتهاجمی مثل فیزیوتراپی یا تمرینات تقویتی تمرکز کنیم. این رویکرد نه‌تنها هزینه کمتری برای بیماران دارد، بلکه از عوارض درمان های مهاجمانه غیرضروری هم جلوگیری می‌کند. کامران محلوجی و علی مظاهرینژاد با این مقاله، در واقع یک دعوت‌نامه برای بازنگری در روش‌های درمانی فعلی ارائه داده‌اند.

وقتی این مقاله را می‌خواندم، مدام به این فکر می‌کردم که چقدر ساده و در عین حال عمیق است. ما اغلب فکر می‌کنیم که بدنمان شکننده است و با هر مشکلی باید فوراً مداخله کنیم. اما این پژوهش به ما نشان می‌دهد که گاهی فقط باید به طبیعت اجازه دهیم کار خودش را بکند. این ایده مثل نسیمی خنک در دنیای پرهیاهوی پزشکی مدرن است؛ دنیایی که گاهی بیش از حد روی تکنولوژی و راه‌حل‌های سریع تمرکز دارد. شاید این مقاله به ما یادآوری کند که بدن انسان، با تمام پیچیدگی‌ها و شگفتی‌هایش، هنوز هم بهترین پزشک خودش است.

در نهایت، نمی‌توانم از این موضوع بگذرم که چقدر این فرضیه حس امید را در من زنده کرد. فکر اینکه ستون فقراتم، این ستون خاموش و بی‌ادعا، می‌تواند خودش را با مشکلات سازگار کند، به من احساس قدرت می‌دهد. این مقاله، که می‌توانید متن کاملش را در http://jtim.tums.ac.ir پیدا کنید، چیزی فراتر از یک پژوهش علمی است؛ یک یادآوری از توانایی‌های نهفته در وجود هر کدام از ماست. پس دفعه بعد که کمرتان کمی درد گرفت، قبل از اینکه نگران شوید، لحظه‌ای به این فکر کنید که شاید بدنتان در حال انجام یک جادوی کوچک باشد. شاید هم به زودی دارویی ساخته شود که سرعت این همزیستی را افزایش دهد

توجه نمایید : این مقاله که در مجله خبری صبح آنلاین منتشر شده است یک رپورتاژ آگهی می باشد و انتشار این مقاله به معنی تایید آن نیست.

جعبه هاردبکس لوکس – سلاح پنهان برندسازی در بازار رقابتی امروز

جدیدترین ترندهای بلوز مجلسی زنانه ۲۰۲۵

سینک پیانویی ارزان: انتخابی هوشمندانه‌ و اقتصادی برای آشپزخانه‌های مدرن

علی دایی را بیشتر بشناسید ؛ از پیشرفت تا کمک به دیگران

رضا اسد زاده

**رضا اسدزاده**
سردبیر و مدیر اجرایی

رضا اسدزاده روزنامه‌نگار باسابقه، مدیر رسانه‌ای و تحلیلگر مسائل شهری با بیش از هجده سال تجربه حرفه‌ای در عرصه خبرنگاری، مدیریت تحریریه و تولید محتوای خبری است. تخصص اصلی وی در حوزه خبرنگاری شهری، تحلیل سیاست‌های مدیریت شهری و پوشش تحولات اجتماعی کلان‌شهرها می‌باشد.

**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامه‌نگاری از دانشگاه تهران است. همچنین دوره‌های تخصصی مدیریت رسانه، خبرنگاری پیشرفته و اخلاق حرفه‌ای را در مراکز معتبر داخلی و بین‌المللی گذرانده است. پایان‌نامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «نقش رسانه‌های محلی در بهبود مدیریت شهری» به عنوان پژوهش برتر دانشکده ارتباطات انتخاب شد.

**سوابق حرفه‌ای**
اسدزاده فعالیت حرفه‌ای خود را از اواخر دهه هفتاد به عنوان خبرنگار شهری در یکی از روزنامه‌های پرتیراژ کشور آغاز کرد. با گسترده شدن دامنه فعالیت‌هایش، مسئولیت‌های گوناگونی از جمله دبیری گروه شهری، معاونت خبر و سردبیری چندین رسانه معتبر را بر عهده داشته است. گزارش‌های تحقیقی وی درباره فساد در شهرداری‌ها، مشکلات حمل‌ونقل عمومی و بحران مسکن، چندین بار در جشنواره‌های مطبوعاتی کشور حائز رتبه شده است.

وی از سال ۱۳۹۸ به عنوان سردبیر و مدیر اجرایی در مجله خبری صبح آنلاین مشغول به فعالیت است. در این مدت، با بازتعریف ساختار تحریریه و به‌کارگیری نیروهای جوان و متخصص، توانسته است جایگاه این رسانه را در فضای خبری کشور تثبیت کند. تیتراژ و امضای سردبیری وی، نشان اعتبار و اتکای بسیاری از خوانندگان صبح آنلاین است.

**تخصص‌ها و حوزه‌های کاری**
تخصص اصلی اسدزاده در مدیریت رسانه‌های خبری، تحلیل سیاست‌های مدیریت شهری، خبرنگاری تحقیقی و پوشش تحولات اجتماعی کلان‌شهرها است. وی همچنین در زمینه آموزش روزنامه‌نگاری، راهبری تیم‌های تحریریه، طراحی ساختار خبری و مشاوره رسانه‌ای به سازمان‌ها تجربه کم‌نظیری دارد.

**روش‌شناسی حرفه‌ای**
رویکرد اسدزاده در روزنامه‌نگاری مبتنی بر صحت‌سنجی چندلایه، اولویت دادن به منافع عمومی، رعایت اخلاق حرفه‌ای و پرهیز از تیتراژ زرد و احساسی است. وی بر این باور است که خبرنگار مسئولیتی فراتر از گزارش ساده رویدادها دارد و باید در برابر تأثیر اخبار بر افکار عمومی پاسخگو باشد.

**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو هیئت مدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران (دوره پنجم)، عضو شورای سیاست‌گذاری جشنواره مطبوعات و عضو کمیته اخلاق خانه مطبوعات کشور است. همچنین به عنوان مدرس مدعو در دوره‌های تربیت خبرنگار دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی فعالیت دارد.

**افتخارات و جوایز**
– دریافت جایزه بهترین سردبیر سال از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰ و ۱۴۰۲)
– تندیس طلایی گزارش‌نویسی تحقیقی برای گزارش «لایه‌های پنهان آلودگی هوا» (۱۳۹۸)
– دو بار نامزدی جایزه خبرنگار برتر حوزه شهری
– نویسنده پرفروش‌ترین پرونده‌های ویژه صبح آنلاین