افزایش چشمگیر آتشسوزی در منابع طبیعی کردستان؛ ۹۵ درصد موارد ناشی از عوامل انسانی
آخرین ویرایش در جولای 12, 2025 توسط رضا اسد زاده
استان کردستان با پهنهای سبز و سرشار از ذخایر طبیعی و عرصههای جنگلی و مرتعی زاگرس، در سالهای اخیر با تهدیدی جدی مواجه شده است؛ آتشسوزیهایی مکرر که اکثر آنها به واسطه سهلانگاری انسانها رخ دادهاند و آسیبهایی گسترده به اکوسیستم منطقه وارد کردهاند.
بر اساس دادههای منابع رسمی، بیش از ۹۵ درصد از موارد آتشسوزی در مناطق جنگلی و مرتعی استان، منشأ انسانی دارند؛ از این میزان، حدود ۷۰ درصد به شکل سهوی و ناشی از رفتارهای بیاحتیاط مانند روشن کردن آتش توسط گردشگران یا کشاورزان است، اما ۳۰ درصد باقی، بهصورت عمدی اتفاق افتاده و عاملان آن توسط مراجع قضایی تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
اقلیم ناپایدار، بستر گسترش آتشسوزیها
تغییرات اقلیمی مانند گرمایش زمین، کاهش رطوبت خاک، تغییر نوع بارش از برف به باران و خشکیدگی زودرس پوشش گیاهی، همگی دستبهدست هم دادهاند تا مناطق جنگلی به بستری آماده برای شعلهور شدن تبدیل شوند. وزش بادهای شدید نیز به عنوان عامل تشدیدکننده، کوچکترین جرقهای را به آتشی گسترده در دهها هکتار تبدیل میکند.
توپوگرافی دشوار و موانع مهار بحران
مدیرکل منابع طبیعی استان کردستان، بهزاد شریفیپور، ضمن اشاره به گستره ۶۲ درصدی منابع طبیعی در سطح استان گفت: مناطق کوهستانی و دسترسی دشوار، فرآیند اطفای حریق را با چالشهای متعدد همراه کرده و نیازمند تجهیزات خاص و نیروی انسانی آموزشدیده است. وی از توزیع ۶۵ دستگاه دمنده در مناطق بحرانی استان خبر داد و افزود این ابزارها در مهار آتش نقش حیاتی دارند، هرچند در شرایط خاص مانند وزش شدید باد، ممکن است اثربخشی آنها محدود باشد.
پهنهبندی خطر، دیدهبانها و اقدامات پیشگیرانه
بر اساس دادههای منابع طبیعی، نقشههایی از ریسک آتشسوزی بر اساس سه دهه اطلاعات گذشته تهیه شده و در اختیار فرمانداران قرار گرفتهاند تا روند مقابله و پیشگیری به شکلی هدفمند دنبال شود. همچنین، صد نفر دیدهبان محلی آموزشدیده برای رصد مناطق حساس بهکارگیری شدهاند و همکاری نزدیکی با سازمانهای مردمنهاد و اداره مدیریت بحران استان برقرار است.
آمار نگرانکننده از سطح سوخته منابع طبیعی
از آغاز فصل گرما تا کنون، ۸۸ مورد آتشسوزی در سطح استان به ثبت رسیده که منجر به سوختن حدود ۹۶۲ هکتار از مراتع و جنگلها شده است. شهرستانهای مریوان، بانه، سقز و سنندج بیشترین موارد حریق را داشتهاند. این آمار نسبت به سال گذشته افزایش یافته و لزوم اقدامات جدیتر را برجسته میسازد.
فرهنگسازی، کلید اصلی در کاهش بحران
شریفیپور تأکید کرد که ارتقاء آگاهی عمومی درخصوص ارزش منابع طبیعی، اهمیت خاک، آب و پوشش گیاهی باید در اولویت قرار گیرد. به همین منظور، دورههای آموزشی ویژه نیروهای مردمی، همیاران طبیعت و فعالان اجتماعی برگزار شده است تا جامعه نسبت به آسیبهای ناشی از آتشسوزی حساستر شود و نقش پیشگیرانهای ایفا کند.
بحران آتشسوزی در کردستان تنها با تجهیز کافی و رویکرد جامعهمحور قابل کنترل است؛ مدیریتی که هم عوامل انسانی را هدف قرار دهد و هم اثرات اقلیمی را به دقت مدنظر قرار دهد.
**رضا اسدزاده**
سردبیر و مدیر اجرایی
رضا اسدزاده روزنامهنگار باسابقه، مدیر رسانهای و تحلیلگر مسائل شهری با بیش از هجده سال تجربه حرفهای در عرصه خبرنگاری، مدیریت تحریریه و تولید محتوای خبری است. تخصص اصلی وی در حوزه خبرنگاری شهری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه تهران است. همچنین دورههای تخصصی مدیریت رسانه، خبرنگاری پیشرفته و اخلاق حرفهای را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «نقش رسانههای محلی در بهبود مدیریت شهری» به عنوان پژوهش برتر دانشکده ارتباطات انتخاب شد.
**سوابق حرفهای**
اسدزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هفتاد به عنوان خبرنگار شهری در یکی از روزنامههای پرتیراژ کشور آغاز کرد. با گسترده شدن دامنه فعالیتهایش، مسئولیتهای گوناگونی از جمله دبیری گروه شهری، معاونت خبر و سردبیری چندین رسانه معتبر را بر عهده داشته است. گزارشهای تحقیقی وی درباره فساد در شهرداریها، مشکلات حملونقل عمومی و بحران مسکن، چندین بار در جشنوارههای مطبوعاتی کشور حائز رتبه شده است.
وی از سال ۱۳۹۸ به عنوان سردبیر و مدیر اجرایی در مجله خبری صبح آنلاین مشغول به فعالیت است. در این مدت، با بازتعریف ساختار تحریریه و بهکارگیری نیروهای جوان و متخصص، توانسته است جایگاه این رسانه را در فضای خبری کشور تثبیت کند. تیتراژ و امضای سردبیری وی، نشان اعتبار و اتکای بسیاری از خوانندگان صبح آنلاین است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی اسدزاده در مدیریت رسانههای خبری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری، خبرنگاری تحقیقی و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها است. وی همچنین در زمینه آموزش روزنامهنگاری، راهبری تیمهای تحریریه، طراحی ساختار خبری و مشاوره رسانهای به سازمانها تجربه کمنظیری دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد اسدزاده در روزنامهنگاری مبتنی بر صحتسنجی چندلایه، اولویت دادن به منافع عمومی، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از تیتراژ زرد و احساسی است. وی بر این باور است که خبرنگار مسئولیتی فراتر از گزارش ساده رویدادها دارد و باید در برابر تأثیر اخبار بر افکار عمومی پاسخگو باشد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو هیئت مدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران (دوره پنجم)، عضو شورای سیاستگذاری جشنواره مطبوعات و عضو کمیته اخلاق خانه مطبوعات کشور است. همچنین به عنوان مدرس مدعو در دورههای تربیت خبرنگار دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی فعالیت دارد.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت جایزه بهترین سردبیر سال از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰ و ۱۴۰۲)
– تندیس طلایی گزارشنویسی تحقیقی برای گزارش «لایههای پنهان آلودگی هوا» (۱۳۹۸)
– دو بار نامزدی جایزه خبرنگار برتر حوزه شهری
– نویسنده پرفروشترین پروندههای ویژه صبح آنلاین
