تحول در صنعت دامپروری ایران: پژوهشگاه ابنسینا تولید جنین دامی را ۵ برابر افزایش داد؛ گامی بلند به سوی خودکفایی گوشت و شیر
آخرین ویرایش در می 12, 2025 توسط رضا اسد زاده
تهران – پژوهشگاه ابنسینا جهاددانشگاهی از دستیابی به ظرفیت تولید سالانه ۱۰ هزار جنین دامی خبر داده است؛ این پیشرفت چشمگیر، تحولی عظیم را در صنعت دامپروری کشور نوید میدهد و گامی بلند در جهت افزایش بهرهوری، اصلاح نژاد و حتی حفاظت از گونههای در معرض انقراض محسوب میشود. محمدمهدی نادری، مدیرعامل پژوهشگاه ابنسینا، این دستاورد را حاصل سالها تلاش و پژوهش دانست و بر پتانسیل آن برای دگرگونی چشمانداز دامپروری ایران تاکید کرد.
انقلابی در تکثیر دام: ۲۰ برابر سریعتر از روشهای سنتی
نادری با اشاره به اقدامات پژوهشگاه در زمینه تولید جنین دام، توضیح داد که این فناوری، امکان تکثیر گاوهای برتر را تا ۲۰ برابر سریعتر از روشهای سنتی فراهم میکند. او افزود: “با استفاده از فناوری تولید جنین، میتوان از یک گاو ممتاز در یک سال بیش از ۲۰ گوساله تولید کرد؛ در حالی که در روش معمول، یک گاو تنها یک بار در سال گوساله به دنیا میآورد.” این افزایش بازدهی، نه تنها به بهبود ژنتیکی گلهها کمک میکند، بلکه سرعت رشد تولیدات دامی را نیز به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
افزایش بازدهی و سودآوری: معجزه اصلاح نژاد
مدیرعامل پژوهشگاه ابنسینا اظهار داشت که این فناوری، که مشابه روشهای درمان ناباروری در انسان است، در واقع برای اصلاح نژادی دامها به کار میرود و منجر به افزایش تولید و بازدهی میشود. وی تصریح کرد: “به عنوان مثال، گاوهایی که با این روش تولید میشوند، میتوانند ۲۰ تا ۳۵ درصد بیشتر از گاوهای معمولی شیر تولید کنند، که این امر به طور مستقیم به سودآوری بیشتر برای دامداران منجر خواهد شد.” این دستاورد به دامداران این امکان را میدهد تا با سرمایهگذاری کمتر، محصول بیشتری تولید کرده و از نظر اقتصادی به صرفه عمل کنند.
افزایش صادرات به قاره آفریقا: افقهای جدید تجاری
نادری همچنین از موفقیتهای پژوهشگاه در زمینه صادرات این فناوری به کشورهای آفریقایی خبر داد. او گفت: “از سال گذشته، این پژوهشگاه تفاهمنامههایی را با کشورهای آفریقایی همچون کنیا، اوگاندا و تانزانیا برای صادرات جنین به امضا رسانده است. در حال حاضر نیز در حال نهایی کردن قراردادهایی با کشورهای کنیا و اوگاندا هستیم و امیدواریم به زودی صادرات این فناوری را آغاز کنیم.” ارزش این قراردادها برای کنیا حدود ۴۵۰ هزار دلار و برای اوگاندا حدود ۱.۴ میلیون دلار پیشبینی شده است که نشاندهنده پتانسیل بالای این فناوری در بازارهای بینالمللی است.
توسعه دامنه فعالیت: شتر، گاومیش و حتی گونههای در معرض انقراض
مدیرعامل پژوهشگاه ابنسینا تاکید کرد که توسعه فناوری تولید جنین تنها محدود به گاو نیست و به سایر دامها نظیر شتر و گاومیش نیز گسترش یافته است. وی اظهار داشت: “در زمینه شتر، از سال گذشته تولید جنین شترهای دوکوهانه و شترهای کاشتهشده را آغاز کردهایم که به دلیل انقراض در معرض خطر هستند. این فناوری میتواند به افزایش جمعیت این گونههای ارزشمند کمک شایانی کند.” همچنین در مورد شترهای وارداتی، امکان دو برابر کردن تولید آنها فراهم شده است که به بهبود کیفیت و کمیت تولید شیر در کشور کمک خواهد کرد.
نادری همچنین به کاربرد این فناوری در حفاظت از سایر گونههای در معرض انقراض مانند گوزن زرد و پلنگ اشاره کرد و گفت: “ما حتی به سازمان حفاظت محیط زیست پیشنهاد دادهایم که مشکل تکثیر پلنگ را با استفاده از این فناوری حل کنیم.” او ابراز امیدواری کرد که با ایجاد اعتماد بیشتر، این همکاریها در آینده به ثمر بنشیند.
حمایت دولتی: کلید خودکفایی و توسعه پایدار
محمدمهدی نادری در بخش دیگری از سخنان خود به چالشهای اقتصادی صنعت دامپروری در ایران و جهان اشاره کرد و گفت: “در حال حاضر، تولید دام به دلیل هزینههای بالا مقرون به صرفه نیست و این مسئله بیشتر جنبه اقتصادی دارد تا علمی.” وی تاکید کرد که حمایت دولت از دامداران از طریق ارائه تسهیلات ارزانقیمت برای خرید جنین، میتواند به آنها در تولید نژادهای بهتر و در نهایت، دستیابی به خودکفایی در تولید گوشت کمک شایانی کند.
مدیرعامل پژوهشگاه ابنسینا با اشاره به الگوی موفق کشورهایی مانند آمریکا که توانستهاند با افزایش بهرهوری و بدون افزایش جمعیت دامها، تولید گوشت خود را افزایش دهند، خواستار حمایت ویژه دولت از این فناوری شد. وی از مجلس شورای اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و دیگر نهادهای مرتبط خواست تا در قالب برنامههای حمایتی، زمینه استفاده آسان دامداران از این فناوری را فراهم کنند. “دامداران معمولاً با مشکلات مالی روبرو هستند و به دلیل مشکلات سرمایه در گردش، قادر به سرمایهگذاری در فناوریهای جدید نیستند؛ این در حالی است که با استفاده از فناوری تولید جنین، در بلندمدت سودآوری بیشتری برای آنها به وجود خواهد آمد.”
نادری در پایان خاطرنشان کرد: “پیش از این ظرفیت تولید جنین در پژوهشگاه ابنسینا ۲۰۰۰ عدد در سال بود؛ اما اکنون این ظرفیت به ۱۰ هزار عدد افزایش یافته است. با این حال، هنوز فاصله زیادی با رسیدن به میزان اثرگذاری مناسب در صنعت دامپروری داریم و به حمایتهای بیشتری هم نیاز داریم تا این فناوری بتواند در صنعت دامپروری کشور تاثیرگذار باشد.” این افزایش چشمگیر در ظرفیت تولید، نشان از پتانسیل بالای این مجموعه دانشبنیان در خدمت به اقتصاد کشور و تامین امنیت غذایی است.
**رضا اسدزاده**
سردبیر و مدیر اجرایی
رضا اسدزاده روزنامهنگار باسابقه، مدیر رسانهای و تحلیلگر مسائل شهری با بیش از هجده سال تجربه حرفهای در عرصه خبرنگاری، مدیریت تحریریه و تولید محتوای خبری است. تخصص اصلی وی در حوزه خبرنگاری شهری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه تهران است. همچنین دورههای تخصصی مدیریت رسانه، خبرنگاری پیشرفته و اخلاق حرفهای را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «نقش رسانههای محلی در بهبود مدیریت شهری» به عنوان پژوهش برتر دانشکده ارتباطات انتخاب شد.
**سوابق حرفهای**
اسدزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هفتاد به عنوان خبرنگار شهری در یکی از روزنامههای پرتیراژ کشور آغاز کرد. با گسترده شدن دامنه فعالیتهایش، مسئولیتهای گوناگونی از جمله دبیری گروه شهری، معاونت خبر و سردبیری چندین رسانه معتبر را بر عهده داشته است. گزارشهای تحقیقی وی درباره فساد در شهرداریها، مشکلات حملونقل عمومی و بحران مسکن، چندین بار در جشنوارههای مطبوعاتی کشور حائز رتبه شده است.
وی از سال ۱۳۹۸ به عنوان سردبیر و مدیر اجرایی در مجله خبری صبح آنلاین مشغول به فعالیت است. در این مدت، با بازتعریف ساختار تحریریه و بهکارگیری نیروهای جوان و متخصص، توانسته است جایگاه این رسانه را در فضای خبری کشور تثبیت کند. تیتراژ و امضای سردبیری وی، نشان اعتبار و اتکای بسیاری از خوانندگان صبح آنلاین است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی اسدزاده در مدیریت رسانههای خبری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری، خبرنگاری تحقیقی و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها است. وی همچنین در زمینه آموزش روزنامهنگاری، راهبری تیمهای تحریریه، طراحی ساختار خبری و مشاوره رسانهای به سازمانها تجربه کمنظیری دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد اسدزاده در روزنامهنگاری مبتنی بر صحتسنجی چندلایه، اولویت دادن به منافع عمومی، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از تیتراژ زرد و احساسی است. وی بر این باور است که خبرنگار مسئولیتی فراتر از گزارش ساده رویدادها دارد و باید در برابر تأثیر اخبار بر افکار عمومی پاسخگو باشد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو هیئت مدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران (دوره پنجم)، عضو شورای سیاستگذاری جشنواره مطبوعات و عضو کمیته اخلاق خانه مطبوعات کشور است. همچنین به عنوان مدرس مدعو در دورههای تربیت خبرنگار دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی فعالیت دارد.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت جایزه بهترین سردبیر سال از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰ و ۱۴۰۲)
– تندیس طلایی گزارشنویسی تحقیقی برای گزارش «لایههای پنهان آلودگی هوا» (۱۳۹۸)
– دو بار نامزدی جایزه خبرنگار برتر حوزه شهری
– نویسنده پرفروشترین پروندههای ویژه صبح آنلاین
