سامانه ۱۲۳ اورژانس اجتماعی در آذربایجان شرقی؛ گذار از جرمانگاری به آسیبانگاری
آخرین ویرایش در سپتامبر 2, 2025 توسط رضا اسد زاده
مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی راهاندازی سامانه فوریتهای اجتماعی ۱۲۳ را نقطهعطفی در تغییر رویکرد دستگاههای حمایتی از «جرمانگاری» به «آسیبانگاری» دانست و تأکید کرد این خدمت تلفنی به حل سریع و تخصصی مسائل اجتماعی کمک میکند.
فرگل صحاف در مراسم گرامیداشت بیستوششمین سال تأسیس اورژانس اجتماعی که به صورت ویدئوکنفرانس با حضور معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور برگزار شد، گفت چشمانداز این سامانه، تبدیل بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی به فرصتی برای مداخله تخصصی و توانمندسازی است.
پیش از آغاز فعالیت اورژانس اجتماعی در سال ۱۳۷۸، غالبِ نگاه به بزهدیدگان اجتماعی قضایی و انتظامی بود و افراد درگیر آسیبهای اجتماعی عمدتاً در مقام مجرم قرار میگرفتند. با راهاندازی خط ۱۲۳، این نگاه تغییر یافت و امروزه اولویتِ مداخله بر شناسایی ریشهها و حمایت روانی، اجتماعی و حقوقی متکی است.
صحاف سه ویژگی اصلی سامانه ۱۲۳ را تخصصیبودن، پاسخگویی بهموقع و دسترسپذیری همگانی برشمرد و افزود: «در کمتر از سه دقیقه تماسگیرنده با یک تیم مختص بحران متصل میشود و در صورت نیاز، روانشناس و مددکار اجتماعی بهسرعت از طریق تیم سیار در محل حاضر خواهند شد.»
گروههای هدف اورژانس اجتماعی شامل زوجین در آستانه طلاق، زنان و کودکان در معرض خشونت، افراد دارای افکار خودکشی، کودکان کار و خیابانی و نوجوانان فراری است. به گفته مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی، تعداد این افراد در سالهای اخیر به دلیل چالشهای اقتصادی و فرهنگی رو به افزایش گذاشته و ارائه خدمات تخصصی نقشی محوری در پیشگیری از گسترش آسیبها دارد.
اورژانس اجتماعی هماکنون در تمامی شهرهای بالای ۵۰ هزار نفر جمعیت استان فعال است و ۱۸۰ نیروی تخصصی شامل روانشناس، مددکار اجتماعی و مددجوی راننده، در قالب ۱۸ مرکز اصلی فعالیت میکنند. براساس برنامه ششم توسعه، ۱۵۰ پایگاه جدید اورژانس اجتماعی در سراسر کشور افتتاح خواهد شد تا پوشش خدمات بهویژه در مناطق کمتر برخوردار افزایش یابد.
با وجود دستاوردهای چشمگیر، نبود خودروهای امدادی کافی، مشکلات تامین منابع مالی و چالشهای حقوقی کارکنان از مهمترین موانع توسعه اورژانس اجتماعی در آذربایجان شرقی عنوان شده است. صحاف ضمن اشاره به تصویب قانون حمایت از اطفال و نوجوانان در سال ۱۳۹۹، بر ضرورت تخصیص بودجه و امکانات عملیاتی برای پیادهسازی کامل این قانون تأکید کرد.
رسانهها و مطبوعات محلی نقش تعیینکنندهای در افزایش آگاهی عمومی درباره خدمات سامانه ۱۲۳ دارند. مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی از خبرنگاران خواست تا با انعکاس قصور یا موفقیتهای اورژانس اجتماعی، گام مؤثری در فرهنگسازی و ترغیب جامعه به استفاده از این خدمات بردارند.
در گامی نوین، بهزیستی آذربایجان شرقی در حال طراحی پلتفرم دیجیتال و اپلیکیشن موبایل برای ثبت آنلاین درخواست مداخله اورژانسی و پیگیری پروندههای مددجویان است. این تحول قرار است امکان ردگیری لحظهای مسیر تیم سیار و ارزیابی اثربخشی مداخلات را برای مدیران و کارشناسان اجتماعی فراهم کند.
با تمرکز بر پیشگیری و کاهش بار کیفری بر افراد آسیبدیده، سامانه ۱۲۳ اورژانس اجتماعی در آذربایجان شرقی نمادی از تغییر نگرش از مجازات به حمایت و توانمندسازی است؛ رویکردی که میتواند الگوی مناسبی برای سایر استانها باشد.
**رضا اسدزاده**
سردبیر و مدیر اجرایی
رضا اسدزاده روزنامهنگار باسابقه، مدیر رسانهای و تحلیلگر مسائل شهری با بیش از هجده سال تجربه حرفهای در عرصه خبرنگاری، مدیریت تحریریه و تولید محتوای خبری است. تخصص اصلی وی در حوزه خبرنگاری شهری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه تهران است. همچنین دورههای تخصصی مدیریت رسانه، خبرنگاری پیشرفته و اخلاق حرفهای را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «نقش رسانههای محلی در بهبود مدیریت شهری» به عنوان پژوهش برتر دانشکده ارتباطات انتخاب شد.
**سوابق حرفهای**
اسدزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هفتاد به عنوان خبرنگار شهری در یکی از روزنامههای پرتیراژ کشور آغاز کرد. با گسترده شدن دامنه فعالیتهایش، مسئولیتهای گوناگونی از جمله دبیری گروه شهری، معاونت خبر و سردبیری چندین رسانه معتبر را بر عهده داشته است. گزارشهای تحقیقی وی درباره فساد در شهرداریها، مشکلات حملونقل عمومی و بحران مسکن، چندین بار در جشنوارههای مطبوعاتی کشور حائز رتبه شده است.
وی از سال ۱۳۹۸ به عنوان سردبیر و مدیر اجرایی در مجله خبری صبح آنلاین مشغول به فعالیت است. در این مدت، با بازتعریف ساختار تحریریه و بهکارگیری نیروهای جوان و متخصص، توانسته است جایگاه این رسانه را در فضای خبری کشور تثبیت کند. تیتراژ و امضای سردبیری وی، نشان اعتبار و اتکای بسیاری از خوانندگان صبح آنلاین است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی اسدزاده در مدیریت رسانههای خبری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری، خبرنگاری تحقیقی و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها است. وی همچنین در زمینه آموزش روزنامهنگاری، راهبری تیمهای تحریریه، طراحی ساختار خبری و مشاوره رسانهای به سازمانها تجربه کمنظیری دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد اسدزاده در روزنامهنگاری مبتنی بر صحتسنجی چندلایه، اولویت دادن به منافع عمومی، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از تیتراژ زرد و احساسی است. وی بر این باور است که خبرنگار مسئولیتی فراتر از گزارش ساده رویدادها دارد و باید در برابر تأثیر اخبار بر افکار عمومی پاسخگو باشد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو هیئت مدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران (دوره پنجم)، عضو شورای سیاستگذاری جشنواره مطبوعات و عضو کمیته اخلاق خانه مطبوعات کشور است. همچنین به عنوان مدرس مدعو در دورههای تربیت خبرنگار دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی فعالیت دارد.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت جایزه بهترین سردبیر سال از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰ و ۱۴۰۲)
– تندیس طلایی گزارشنویسی تحقیقی برای گزارش «لایههای پنهان آلودگی هوا» (۱۳۹۸)
– دو بار نامزدی جایزه خبرنگار برتر حوزه شهری
– نویسنده پرفروشترین پروندههای ویژه صبح آنلاین
