آخرین ویرایش در آوریل 23, 2025 توسط رضا اسد زاده
تقریباً نیمی از جمعیت بزرگسالان ایالات متحده آمریکا، رقمی بالغ بر ۱۰۸ میلیون نفر، با عارضه فشار خون بالا دست و پنجه نرم میکنند. این وضعیت میتواند با تنگ و باریک کردن عروق خونی در ارگانهای حیاتی بدن همچون قلب و کلیهها، آسیبهای بلندمدت و جبرانناپذیری را به بار آورد.
یکی از مهمترین عوامل زمینهساز بیماری مزمن کلیه، همین فشار خون بالا و کنترل نشده است. کلیههای ما نقشی حیاتی در دفع مواد زائد و مایعات اضافی از بدن ایفا میکنند. هنگامی که فشار خون بالا منجر به انقباض عروق خونی درون کلیهها میشود، جریان خون به این ارگانها کاهش یافته و عملکرد صحیح آنها مختل میگردد. در چنین شرایطی، تجمع مایعات اضافی در بدن میتواند سطح فشار خون را حتی بیشتر افزایش داده و یک چرخه خطرناک ایجاد کند که در نهایت ممکن است به نارسایی کلیه منجر شود.
درک اعداد فشار خون
فشار خون، در واقع نیرویی است که خون در حین پمپاژ شدن از قلب به دیواره سرخرگها وارد میکند و واحد اندازهگیری آن میلیمتر جیوه (mmHg) است. قرائت فشار خون شامل دو عدد است: عدد بالایی (سیستولیک) که نشاندهنده فشار خون هنگام ضربان قلب است و عدد پایینی (دیاستولیک) که فشار خون را هنگام استراحت قلب (بین ضربانها) نشان میدهد. فشار خون طبیعی زمانی در نظر گرفته میشود که عدد سیستولیک کمتر از ۱۲۰ و عدد دیاستولیک کمتر از ۸۰ باشد.
فشار خون سیستولیک در بازه ۱۲۹-۱۲۰، به عنوان “افزایش یافته” طبقهبندی میشود. با این حال، تشخیص رسمی فشار خون بالا زمانی صورت میگیرد که میانگین سیستولیک ۱۳۰ یا بالاتر و/یا دیاستولیک ۸۰ یا بالاتر باشد. در صورتی که عدد سیستولیک به ۱۸۰ یا بالاتر یا عدد دیاستولیک از ۱۲۰ فراتر رود، این وضعیت میتواند نشاندهنده یک “بحران فشار خون” بوده و نیازمند مراجعه فوری به پزشک است.
به گفته یکی از اساتید پزشکی دانشگاه هاروارد، عدد بالایی (سیستولیک) میزان فشاری را نشان میدهد که خون در هنگام انقباض قلب به دیواره عروق وارد میکند، در حالی که عدد پایینی (دیاستولیک) فشاری را نشان میدهد که خون در زمان استراحت قلب به دیواره سرخرگها وارد میکند.
از این رو، پزشکان اکیداً توصیه میکنند برای کاهش فشار خون و محافظت از کلیهها اقدام شود. حفظ سلامت کلیهها برای پیشگیری از آسیبهای بلندمدت به سایر اعضای بدن امری حیاتی است. در ادامه به برخی از توصیههای پزشکان اشاره میشود که میتوان برای کنترل فشار خون و کاهش نیاز به دارو یا کاهش تعداد داروهای مصرفی برای کنترل آن، از آنها بهره برد:
ایجاد عادات سالم در زندگی
فعالیت بدنی منظم میتواند به حفظ سطح پایین فشار خون و کاهش خطر ابتلا به فشار خون بالا کمک کند. کارشناسان توصیه میکنند حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در طول هفته، شامل فعالیتهای هوازی مانند دوچرخهسواری، شنا یا حتی پیادهروی، در برنامه روزانه گنجانده شود. با این حال، به یاد داشته باشید که هر نوع فعالیتی بهتر از بیتحرکی است.
کاهش وزن نیز میتواند احتمال بروز مشکلات سلامتی مرتبط با فشار خون بالا را کاهش دهد. اگر پزشک تشخیص داده است که دچار اضافه وزن یا چاقی هستید، کاهش ۷ تا ۱۰ درصدی وزن بدن میتواند تاثیرات مثبتی بر سلامتی شما داشته باشد.
همچنین، استعمال دخانیات میتواند به عروق خونی آسیب رسانده و خطر ابتلا به فشار خون بالا و بیماریهای کلیوی را افزایش دهد. اگر سیگار میکشید، از آسیبهای وارده به بدنتان آگاه باشید و برای دریافت راهنمایی در مورد برنامهها و محصولاتی که به ترک سیگار کمک میکنند، با پزشک خود مشورت کنید.
مدیریت استرس
یادگیری روشهای مدیریت استرس نیز میتواند تاثیر چشمگیری در کاهش خطر افزایش فشار خون و بهبود سلامت روحی و جسمی داشته باشد. فعالیتهای توصیه شده برای مدیریت استرس عبارتند از:
- فعالیت بدنی منظم
- گوش دادن به موسیقی آرامشبخش
- تمرکز بر افکار یا تصاویر آرامشبخش
- انجام تمرینات مدیتیشن یا ذهنآگاهی
- یافتن سرگرمیهای کاهشدهنده استرس
رعایت رژیم غذایی سالم
تغذیه سالم نقش مهمی در کاهش فشار خون ایفا میکند. در مقابل، مصرف بیش از حد سدیم (نمک) میتواند فشار خون را افزایش دهد، زیرا باعث احتباس آب در بدن شده و حجم مایعات و در نتیجه فشار خون را بالا میبرد. اگر مبتلا به فشار خون بالا هستید، باید مصرف سدیم خود را به ۱۵۰۰ میلیگرم در روز محدود کنید.
متخصصان همچنین ممکن است رژیم غذایی DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) را برای کنترل فشار خون بالا توصیه کنند. این رژیم بر مصرف غذاهای کمچرب و کمکلسترول، شامل لبنیات کمچرب یا بدون چربی، محدود کردن گوشت قرمز، شیرینیها، قندهای افزوده و نوشیدنیهای شیرین تاکید دارد.
برای دریافت اطلاعات کامل در مورد نحوه تنظیم یک رژیم غذایی سالم که تمامی نیازهای بدن شما را تامین کند، با پزشک خود مشورت کنید.
دلایل افزایش ناگهانی فشار خون
نوسانات فشار خون در طول روز امری طبیعی است. عوامل متعددی میتوانند به طور موقت فشار خون را افزایش دهند، مانند استرس یا مصرف سیگار.
با این حال، افزایش بیش از حد فشار خون میتواند یک وضعیت اورژانسی پزشکی باشد که به آن “بحران فشار خون” گفته میشود و ممکن است با علائمی نظیر موارد زیر همراه باشد:
- تنگی نفس
- ضربان قلب سریع
- درد قفسه سینه
- اضطراب شدید
- سردرد شدید
- سرگیجه
- حالت تهوع
- مشکل در صحبت کردن
- مشکلات بینایی
- خونریزی از بینی
در صورت تجربه هر یک از این علائم، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
اخبار معتبر ایران و جهان را در صبح آنلاین بخوانید
**رضا اسدزاده**
سردبیر و مدیر اجرایی
رضا اسدزاده روزنامهنگار باسابقه، مدیر رسانهای و تحلیلگر مسائل شهری با بیش از هجده سال تجربه حرفهای در عرصه خبرنگاری، مدیریت تحریریه و تولید محتوای خبری است. تخصص اصلی وی در حوزه خبرنگاری شهری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه تهران است. همچنین دورههای تخصصی مدیریت رسانه، خبرنگاری پیشرفته و اخلاق حرفهای را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «نقش رسانههای محلی در بهبود مدیریت شهری» به عنوان پژوهش برتر دانشکده ارتباطات انتخاب شد.
**سوابق حرفهای**
اسدزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هفتاد به عنوان خبرنگار شهری در یکی از روزنامههای پرتیراژ کشور آغاز کرد. با گسترده شدن دامنه فعالیتهایش، مسئولیتهای گوناگونی از جمله دبیری گروه شهری، معاونت خبر و سردبیری چندین رسانه معتبر را بر عهده داشته است. گزارشهای تحقیقی وی درباره فساد در شهرداریها، مشکلات حملونقل عمومی و بحران مسکن، چندین بار در جشنوارههای مطبوعاتی کشور حائز رتبه شده است.
وی از سال ۱۳۹۸ به عنوان سردبیر و مدیر اجرایی در مجله خبری صبح آنلاین مشغول به فعالیت است. در این مدت، با بازتعریف ساختار تحریریه و بهکارگیری نیروهای جوان و متخصص، توانسته است جایگاه این رسانه را در فضای خبری کشور تثبیت کند. تیتراژ و امضای سردبیری وی، نشان اعتبار و اتکای بسیاری از خوانندگان صبح آنلاین است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی اسدزاده در مدیریت رسانههای خبری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری، خبرنگاری تحقیقی و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها است. وی همچنین در زمینه آموزش روزنامهنگاری، راهبری تیمهای تحریریه، طراحی ساختار خبری و مشاوره رسانهای به سازمانها تجربه کمنظیری دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد اسدزاده در روزنامهنگاری مبتنی بر صحتسنجی چندلایه، اولویت دادن به منافع عمومی، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از تیتراژ زرد و احساسی است. وی بر این باور است که خبرنگار مسئولیتی فراتر از گزارش ساده رویدادها دارد و باید در برابر تأثیر اخبار بر افکار عمومی پاسخگو باشد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو هیئت مدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران (دوره پنجم)، عضو شورای سیاستگذاری جشنواره مطبوعات و عضو کمیته اخلاق خانه مطبوعات کشور است. همچنین به عنوان مدرس مدعو در دورههای تربیت خبرنگار دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی فعالیت دارد.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت جایزه بهترین سردبیر سال از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰ و ۱۴۰۲)
– تندیس طلایی گزارشنویسی تحقیقی برای گزارش «لایههای پنهان آلودگی هوا» (۱۳۹۸)
– دو بار نامزدی جایزه خبرنگار برتر حوزه شهری
– نویسنده پرفروشترین پروندههای ویژه صبح آنلاین
