آخرین ویرایش در نوامبر 28, 2024 توسط رضا اسد زاده
شبکه جهانی اینترنت امروزه رکن اساسی فعالیتهای اقتصادی و صنعتی گوناگون محسوب میشود. با وجود دسترسی آسان به اینترنت در بسیاری از کشورها، ایران با چالش فیلترینگ گسترده مواجه است. در حالی که برخی از فعالان اقتصادی، فیلترینگ را سد راه پیشرفت میدانند، عدهای دیگر آن را محرکی برای رشد بنگاههای داخلی میپندارند. برای بررسی این دیدگاههای متفاوت، گفتگوی خبرآنلاین با محمد کشوری، کارشناس فناوری اطلاعات و فضای مجازی، را ملاحظه میکنید.
**آیا رسیدگی همزمان به مشکلات مختلف از توان دولت خارج است؟ برخی معتقدند که رفع فیلترینگ در حال حاضر اولویت اصلی کشور نیست.**
این ادعا که فیلترینگ مسئلهای کماهمیت است، نادرست است. فضای مجازی از اهمیت بالایی برخوردار است؛ اگر اینطور نبود، هرگز به یکی از مباحث اصلی انتخابات تبدیل نمیشد. کاندیداها در دورههای انتخاباتی همواره تلاش میکنند به دغدغههای عمومی پاسخ دهند. قبل از مناظرات، یکی از مهمترین سوالات مطرح شده در رسانه ملی، مسئله اینترنت، فضای مجازی و فیلترینگ بود. کاندیداها نیز موضع خود را در این خصوص بهصراحت اعلام میکردند.
امروزه بخش قابل توجهی از اقتصاد، خدمات و زندگی روزمره مردم به فضای مجازی وابسته است و فیلترینگ بیشک بر آن تاثیر گذاشته است. آمارها و نظرسنجیها نیز این تاثیر را تایید میکنند. فیلترینگ علاوه بر اقتصاد، بر مسائل اجتماعی و سیاسی نیز اثرگذار است. بخش زیادی از تبلیغات، اخبار و اطلاعاتی که مردم دریافت میکنند، از طریق فضای مجازی و از منابع فیلترشده منتشر میشود.
این دو نکته اهمیت رسیدگی به موضوع فیلترینگ را نشان میدهد. دولت وظایف متعددی دارد و میتوان همزمان به مسائل مختلف از جمله فیلترینگ و اقتصاد پرداخت. دولت دارای بخشها و وزارتخانههای مختلف است و رئیس جمهور نیز در طول روز با موضوعات متعددی مواجه میشود. اولویتبندی وجود دارد، اما این به معنای نادیده گرفتن موضوعی مانند فیلترینگ نیست.
**آیا فیلترینگ به رشد پلتفرمهای داخلی کمک کرده است؟**
قطعاً تحریم فضای مجازی مانع استفاده کامل از امکانات آن میشود. ارتباط با شرکتها و سرویسدهندگان بینالمللی میتواند بسیار مفید باشد، هر چند ممکن است ملاحظات سیاسی (مرتبط با تحریم) وجود داشته باشد. اما نباید با ایجاد موانع خودساخته، از جلب رضایت عمومی مردم جلوگیری کنیم.
پلتفرمهای داخلی نیز مخالفت خود را با فیلترینگ اعلام کردهاند. درست است که فیلترینگ در مواردی اثرات مثبت داشته، اما نباید تمام موفقیت پلتفرمهای داخلی را به فیلترینگ نسبت دهیم. عوامل دیگری مانند تحریم، شرایط اقتصادی و عدم دسترسی به سرمایهگذاری خارجی نیز در این موفقیت دخیل بودهاند. در شرایطی بدون فیلترینگ و تحریم، رشد پلتفرمها بسیار بیشتر میبود.
بسیاری از استارتآپهای ایرانی در خارج از کشور فعالیت میکنند و سرمایههای کلانی جذب میکنند. ارزشگذاری این استارتآپها به مراتب بیشتر از پلتفرمهای داخلی است که نشاندهنده تاثیر شرایط داخلی بر رشد این شرکتهاست. مثلاً، ارزش اسنپ با حجم بالای فعالیتش، در شرایطی خارج از ایران بسیار بیشتر ارزیابی میشد.
بنابراین، ممکن است کسبوکارها از فیلترینگ منتفع شوند، اما از عوامل دیگر متضرر شوند. نباید موفقیت پلتفرمهای داخلی را صرفاً به فیلترینگ نسبت داد و ریسکهایی که این کسبوکارها پذیرفتهاند را نادیده گرفت.
**آیا رفع فیلترینگ پلتفرمهای داخلی را نابود میکند؟**
اگرچه گفته میشود فیلترینگ به رشد پلتفرمهای داخلی کمک کرده، اما خود پلتفرمها اکنون خواستار رفع فیلترینگ هستند. مثلاً آپارات، با وجود نگرانی از رقابت با یوتیوب، خواستار رفع فیلترینگ است. پس اگر ملاک رضایت پلتفرمهاست، باید فیلترینگ را برداشت تا اثرات آن مشخص شود.
**چشمانداز رفع فیلترینگ چگونه است؟**
در سطوح تصمیمگیری، دو دیدگاه متفاوت در مورد فیلترینگ وجود دارد. مشخص نیست کدام دیدگاه غالب خواهد شد. ممکن است برخی پلتفرمها فیلترشان برداشته شود، اما بعید به نظر میرسد که فیلترینگ بهطور کامل حذف شود.
**رضا اسدزاده**
سردبیر و مدیر اجرایی
رضا اسدزاده روزنامهنگار باسابقه، مدیر رسانهای و تحلیلگر مسائل شهری با بیش از هجده سال تجربه حرفهای در عرصه خبرنگاری، مدیریت تحریریه و تولید محتوای خبری است. تخصص اصلی وی در حوزه خبرنگاری شهری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه تهران است. همچنین دورههای تخصصی مدیریت رسانه، خبرنگاری پیشرفته و اخلاق حرفهای را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است. پایاننامه کارشناسی ارشد وی با موضوع «نقش رسانههای محلی در بهبود مدیریت شهری» به عنوان پژوهش برتر دانشکده ارتباطات انتخاب شد.
**سوابق حرفهای**
اسدزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هفتاد به عنوان خبرنگار شهری در یکی از روزنامههای پرتیراژ کشور آغاز کرد. با گسترده شدن دامنه فعالیتهایش، مسئولیتهای گوناگونی از جمله دبیری گروه شهری، معاونت خبر و سردبیری چندین رسانه معتبر را بر عهده داشته است. گزارشهای تحقیقی وی درباره فساد در شهرداریها، مشکلات حملونقل عمومی و بحران مسکن، چندین بار در جشنوارههای مطبوعاتی کشور حائز رتبه شده است.
وی از سال ۱۳۹۸ به عنوان سردبیر و مدیر اجرایی در مجله خبری صبح آنلاین مشغول به فعالیت است. در این مدت، با بازتعریف ساختار تحریریه و بهکارگیری نیروهای جوان و متخصص، توانسته است جایگاه این رسانه را در فضای خبری کشور تثبیت کند. تیتراژ و امضای سردبیری وی، نشان اعتبار و اتکای بسیاری از خوانندگان صبح آنلاین است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی اسدزاده در مدیریت رسانههای خبری، تحلیل سیاستهای مدیریت شهری، خبرنگاری تحقیقی و پوشش تحولات اجتماعی کلانشهرها است. وی همچنین در زمینه آموزش روزنامهنگاری، راهبری تیمهای تحریریه، طراحی ساختار خبری و مشاوره رسانهای به سازمانها تجربه کمنظیری دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد اسدزاده در روزنامهنگاری مبتنی بر صحتسنجی چندلایه، اولویت دادن به منافع عمومی، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از تیتراژ زرد و احساسی است. وی بر این باور است که خبرنگار مسئولیتی فراتر از گزارش ساده رویدادها دارد و باید در برابر تأثیر اخبار بر افکار عمومی پاسخگو باشد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو هیئت مدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران (دوره پنجم)، عضو شورای سیاستگذاری جشنواره مطبوعات و عضو کمیته اخلاق خانه مطبوعات کشور است. همچنین به عنوان مدرس مدعو در دورههای تربیت خبرنگار دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی فعالیت دارد.
**افتخارات و جوایز**
– دریافت جایزه بهترین سردبیر سال از جشنواره مطبوعات (۱۴۰۰ و ۱۴۰۲)
– تندیس طلایی گزارشنویسی تحقیقی برای گزارش «لایههای پنهان آلودگی هوا» (۱۳۹۸)
– دو بار نامزدی جایزه خبرنگار برتر حوزه شهری
– نویسنده پرفروشترین پروندههای ویژه صبح آنلاین
