مجله خبری صبح آنلاین

جدیدترین اخبار ایران و جهان

اخبار فرهنگ و هنر

از تعزیه سوق تا مدیریت تئاتر کهگیلویه و بویراحمد؛ روایت یک عمر هنر در دل زاگرس

آخرین ویرایش در جولای 29, 2026 توسط رضا اسد زاده

میرضا رفیعی: تئاتر واکسن فرهنگی کاهش آسیب‌های اجتماعی است، اما سه سال است یک ریال حمایت مالی دریافت نکرده‌ام

یاسوج- میرضا رفیعی، هنرمند پیشکسوت و مدیرعامل مؤسسه هنرهای نمایشی کهگیلویه و بویراحمد، بیش از سه دهه از عمر خود را وقف صحنه، آموزش و اعتلای تئاتر در این استان کرده است. مسیر هنری او از تعزیه‌خوانی در مجالس سنتی شهر سوق آغاز شد و امروز به مدیریت مؤسسه هنرهای نمایشی استان رسیده؛ اما در این مسیر طولانی، چالش‌های ساختاری و کمبود حمایت‌های مالی، هنرمندان را با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو کرده است.

رفیعی که دانش‌آموخته کارگردانی سینما، کارشناسی ارشد بازیگری و مدیریت بازرگانی است، در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر از نبود حتی یک ریال حمایت مالی از سوی انجمن هنرهای نمایشی ایران در سه سال گذشته گلایه کرد و خواستار توجه جدی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به زیرساخت‌های نمایشی و حمایت از تولید تئاتر در استان شد.

از دبیرستان شهید نواب صفوی تا کارگاه‌های تهران؛ شکل‌گیری یک هنرمند

رفیعی که متولد ۱۳۵۲ در شهر سوق است، تئاتر را از دوران راهنمایی و مدرسه شهید نواب صفوی سوق آغاز کرد و از سال ۱۳۷۱ با حضور استادان اعزامی از تهران به کهگیلویه و بویراحمد و شرکت در کارگاه‌های آموزشی تهران، آموزش‌های تخصصی بازیگری، کارگردانی، ادبیات نمایشی و گریم را به صورت جدی دنبال کرد. او افتخار شاگردی در محضر بزرگان تئاتر کشور همچون قطب‌الدین صادقی، سعید اسدی، مسعود دلخواه، سیروس شاملو و آرش دادگر را دارد.

این هنرمند که سال‌ها در دهدشت و یاسوج همراه با هنرمندان به تولید نمایش پرداخته، تأکید می‌کند که تئاتر برای او تنها یک حرفه نیست، بلکه شیوه زندگی است: «با تئاتر نفس می‌کشم، زندگی می‌کنم و لبخند می‌زنم.» او در طول این سال‌ها به عنوان بازیگر، کارگردان، مدیر تولید و طراح صحنه در جشنواره‌های معتبری همچون تئاتر فجر، جشنواره بین‌المللی آیینی و سنتی و جشنواره فتح خرمشهر حضور داشته است.

بحران زیرساخت‌ها؛ از بلک‌باکس نیمه‌استاندارد تا تالار ناتمام ۲۲ ساله

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های رفیعی، کمبود زیرساخت‌های استاندارد نمایشی در کهگیلویه و بویراحمد است. او با اشاره به پلاتوی حسین پناهی در یاسوج، آن را یک بلک‌باکس کاملاً استاندارد نمی‌داند و از نیاز مبرم آن به بازسازی، تجهیز نور و سیستم برق سخن می‌گوید.

رفیعی همچنین به پروژه نیمه‌تمام تالار بزرگ فرهنگی و هنری یاسوج اشاره کرد که کلنگ آن در دهه فجر سال ۱۳۸۳ به زمین زده شده، اما اکنون در سال ۱۴۰۵ همچنان ناتمام مانده است. او این موضوع را یکی از بزرگ‌ترین ناکامی‌های مدیریتی در حوزه فرهنگ استان می‌داند و می‌گوید: «هنرمندان همچنان چشم‌انتظار تکمیل این تالار هستند.»

واگذاری تالار تئاتر به سینما؛ تصمیمی که هنرمندان را پشت در گذاشت

رفیعی یکی از تلخ‌ترین تجربه‌های مدیریت فرهنگی استان را واگذاری تنها تالار آمفی‌تئاتر شهر یاسوج به بخش خصوصی و تبدیل آن به سینما می‌داند؛ سالنی که اساساً برای اجرای تئاتر و موسیقی طراحی شده بود، نه سینما. به گفته او، امروز هنرمندان تئاتر و موسیقی پشت درهای همان سالن مانده‌اند و ناچارند برای اجرا به سالن اجتماعات ادارات مراجعه کنند یا نمایش‌های خود را متناسب با فضای محدود بلک‌باکس طراحی کنند. نمونه‌های مشابه این تصمیم در سی‌سخت و لیکک نیز تکرار شده است.

او همچنین به تغییر کاربری مجتمع فرهنگی امام خمینی(ره) یاسوج از یک فضای فرهنگی به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی انتقاد کرد و گفت که هنرمندان رشته‌های مختلف در راهروهای اداره رفت‌وآمد می‌کنند، در حالی که انجمن‌های فرهنگی و هنری باید فضای مستقل، مناسب و کارآمد داشته باشند.

مطالبه اصلی؛ از آموزش و پرورش تا تکمیل زیرساخت‌ها

رفیعی با تأکید بر نقش کلیدی آموزش در تربیت نسل جدید هنرمندان، معتقد است که آموزش هنر باید از مهدکودک و مدارس آغاز شود و اگر این زنجیره آموزشی کامل شود، جامعه نیز از نظر فرهنگی رشد خواهد کرد. او پیشنهاد می‌دهد که مدارس سالن‌های خود را تجهیز کنند تا دانش‌آموزان در حوزه تئاتر، موسیقی و هنرهای تجسمی فعالیت داشته باشند.

مهم‌ترین مطالبه این هنرمند پیشکسوت، برنامه‌ریزی جدی از سوی استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تکمیل و تجهیز زیرساخت‌های نمایشی استان است؛ از بازسازی پلاتوهای یاسوج، دهدشت، گچساران، لیکک و سی‌سخت گرفته تا تکمیل تالار بزرگ فرهنگی و هنری یاسوج.

  • چالش‌های اصلی تئاتر استان: کمبود اعتبارات حمایتی (سه سال بدون حمایت مالی از سوی انجمن هنرهای نمایشی)، نبود سالن‌های استاندارد، تغییر کاربری فضاهای فرهنگی، ضعف شهرداری‌ها در ایجاد سازمان فرهنگی هنری و فرهنگسراهای محله‌ای
  • راهکارهای پیشنهادی: تجهیز سالن‌های مدارس به امکانات نمایشی، تشکیل سازمان فرهنگی هنری شهرداری یاسوج، تکمیل تالار بزرگ فرهنگی و هنری، بازسازی و نوسازی پلاتوهای موجود

میرضا رفیعی در پایان با تأکید بر اینکه تئاتر در کهگیلویه و بویراحمد زنده است، تنها نیاز دارد که چراغ آن خاموش نشود، از مسئولان خواست تا با حمایت حداقلی از هنرمندان، زمینه تولید آثار فاخر و جریان‌ساز را در این استان فراهم کنند: «هنرمندان این استان ثابت کرده‌اند که توان تولید آثار ملی و فاخر را دارند، اما نیازمند سالن‌های استاندارد، تجهیزات مناسب و حمایت‌های مالی هستند تا بتوانند به جایگاه واقعی خود دست یابند.»

مجله خبری صبح آنلاین

LEAVE A RESPONSE

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *